ရန်ကုန်မြို့ရှိ ခေတ်မီ ရုံးခန်းအဆောက်အအုံ တစ်ခု၏ မှန်ကပ်ကာအတွင်းတွင် Laptop ကိုယ်စီဖြင့် အလုပ်ရှုပ်နေကြသူများကို တွေ့ရသည်မှာ ခေတ်သစ်ပန်းချီကားတစ်ချပ်ကို ကြည့်နေရသကဲ့သို့ပင်။ တစ်စုံတစ်ယောက်က "နေကောင်းလား" ဟု နှုတ်ဆက်လိုက်တိုင်း၊ ပြန်ကြားရလေ့ရှိသော အဖြေမှာ "ကောင်းပါတယ်" ဟူ၍ မဟုတ်တော့ဘဲ၊ "အလုပ်တွေ အရမ်းများနေတယ် (Busy)" ဟူသော စကားသာ ဖြစ်လာသည်။ တစ်ချိန်က အားလပ်ချိန်များခြင်းသည် ကြွယ်ဝချမ်းသာမှု၏ ပြယုဂ်ဖြစ်ခဲ့ဖူးသော်လည်း၊ ယခု (၂၁) ရာစုတွင်တော့ "အလုပ်များခြင်း" (Busyness) သည် ဂုဏ်ယူစရာ လူမှုအဆင့်အတန်း တစ်ခုသဖွယ် ပြောင်းလဲသွားခဲ့ချေပြီ။
ကျွန်တော်တို့ ခေတ်ကာလ၏ အကြီးမားဆုံး ဝိရောဓိ (Paradox) မှာ အနားယူခြင်းကို "ပျင်းရိခြင်း" ဟု မှားယွင်းစွာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုလာကြခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ လူမှုကွန်ရက် (Social Media) ထက်တွင် ကော်ဖီခွက်ပုံနှင့်အတူ "Hustle" သို့မဟုတ် "Grind" ဟူသော စာသားများကို တင်ရင်း၊ မိမိတို့၏ အိပ်ရေးပျက်ညများကို ဆုတံဆိပ်တစ်ခုအဖြစ် ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားနေကြသည်။ စီးပွားရေးပညာရှင် Thorstein Veblen က (၁၈၉၉) ခုနှစ်တုန်းက "Conspicuous Leisure" (သိသာထင်ရှားသော အားလပ်မှု) သည် လူတန်းစားတစ်ရပ်၏ အမှတ်အသားဟု ဆိုခဲ့ဖူးသည်။ သို့သော် ယနေ့ခေတ်တွင်တော့ ထိုနေရာကို "Conspicuous Busyness" (သိသာထင်ရှားသော အလုပ်ရှုပ်မှု) က အစားထိုး ဝင်ရောက်လာခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ ကျွန်တော်တို့သည် အမှန်တကယ် အလုပ်တွင်ကျယ်မှု (Productivity) ထက်၊ အလုပ်ရှုပ်နေကြောင်း ပြသခြင်း (Performative Busyness) ကိုသာ ပိုမို စွဲလမ်းလာကြသည်။
ဤ ယဉ်ကျေးမှုရေစီးကြောင်းထဲတွင် "ဘာမှမလုပ်ဘဲ နေခြင်း" (Idleness) ဟာ ရာဇဝတ်မှုတစ်ခုသဖွယ် ဖြစ်လာသည်။ သို့သော် ဒတ်ချ်လူမျိုးတို့၏ "Niksen" ဟုခေါ်သော "ဘာမှမလုပ်ဘဲ နေခြင်း အနုပညာ" ကဲ့သို့သော အယူအဆများက ကျွန်တော်တို့ကို သတိပေးနေသည်မှာ - လူသားဆိုသည်မှာ မရပ်မနား လည်ပတ်နေရမည့် စက်ယန္တရားများ မဟုတ်ဟူ၍ပင်။ ဂရိဒဿနပညာရှင် ဆိုကရေးတီး (Socrates) ပြောခဲ့သလို "အလုပ်များလွန်းသော ဘဝကို သတိပြုပါ" (Beware the barrenness of a busy life) ဆိုသည့် စကားသည် ယနေ့ခေတ်အတွက် အသင့်တော်ဆုံး သတိပေးချက် ဖြစ်ကောင်းဖြစ်ပါလိမ့်မည်။ အလုပ်များခြင်းသည် မလွှဲမရှောင်သာ ကိစ္စဖြစ်နိုင်သော်လည်း၊ ၎င်းကို ဘဝ၏ အဓိပ္ပာယ်အဖြစ် ပုံဖော်ခြင်းသည်ကား ကျွန်တော်တို့၏ ဝိညာဉ်ကို ဖြည်းဖြည်းချင်း ခြောက်သွေ့စေမည့် အရာသာ ဖြစ်နေပေတော့သည်။
Discussion